Crash: a film about racism

Crash was the Oscar outsider. When all thought that the Secret of the Brokeback Mountain would get the Oscar of the best movie, the comitee decided to play it safe and 0offer the prize to a more "politically correct" film.
Crash is consisted of several interlaced stories which are discussing the problem of racism in Los Angeles. Stories of violence, murder, hate and suspicion prove that ordinary people with plenty of good character traits can be capable of the worst. Even the most positive character, one who complains against the racistic behaviour of his partner ends up killing a young black boy becouse he is afraid of what he is going to take out of his pocket. On the other hand the most negative character ends up doing something heroic. He ends up saving from a burning car the white woman that he molested sexually the previous reason only beacuse she was married to a black man. The film proves that in a community so multi-cultured as the on in Los Angeles, the rascistic past of America weights heavily. Moreover it insinuates that fear rules every human relationship. The media through their constant report on crimes committed by people not white have managet to create an atmosphere of fear mist trust and suspicion. Eventually it is this atmosphere that gives to birth to more cimes and killings and not racism itself.
Crash is well made film, with good acting and a clever scenario. Its theme is definetely one of the most important problem of our times. It leaves though a scarse hope, light for the future. While the best end up being murderers and corrupted and not one act of mercy and humanity is presented, you end up leving the theatre feeling definetely out hearted. Crash presents a viscious circle with rare chances of break and in the end doest manage to inspire any higher feelings to its spectators.

Truman Capote

This is a film about one of the dubious personalities in the art field of the 20th century. Truman Capote managed to write one of the most dramatic boos taking advantage of people and wishing for their execution.
The spectators follow this conflicitve personality through the creation of the whole book. From the start when Capote first got interested in the killings untill the end, the execution of the killers by hanging. Capote sometimes seems to really care for the men that did the atrocious crime trying to find them proper lawyers to defend them and talking to the for hours. Other times he lies to them in order to get the material he desires for his book and wishes they are executed in order to be able to finish his masterpiace. In the end the killers are killed by the state and Capote manages to write one of the most sucessfull books of our era.
The film is well made. The spectator can easily watch it and enjoy. Hoffman manages to convey the special traits of the character he impersonates. Capote was a homosexual, insecure person with plenty of personal problems. Hoffman through hiws way of talking and facial movments proves he studied his hero well and managed to imitate it faithfully. In the whole, however, the film is mediocre, since it has nothing new or ecxeptional to offer.
Eventually, the film raises a question. An artist, a writer always gets his inspiration from the lives of other people. In some way, exploits their feelings and experiences in order to create something great, a piece of art. In Capote's case this expoitation is explicit while in most cases the spectators do not realise it.Up to what a point is this expoitation justyfiable?

Syrianna: a political comment on contemporary American reality

Syriana is a political thriller about things we strongly suspect. For the Americans this film can be a shock but for Europeans the inter-relations of politics and companies that handle petrol distribution is an old secret. Three different stories are narrated. From one hand, we follow the story of an agent, an assassinator- to be exact- of the United States. On the other hand there is a member of an important petrol company who tries to negotiate a big deal with an Arab Prince about the petrol production of his country. The third story is about a lawyer who is investigating in order to find out if a small company managed to close a deal through unjust means. All theses stories collide at the end of the film with the assassination of the enlighten Arab Prince by the USA Government. Corruption is presented in every level. The government abandons its assassinator when he is exposed. The lawyer covers up the foul playing he encounters. Big companies manage to ensure who will ascend next to the Arabian throne. In this chaos Americans act against Americans and nobody knows what the others do. In the end the situation is not beneficial even for the American state.
The story is quite complex and the spectator cant follow the thread of the three stories easily. In the better part of the film he tries to orientate and find out in which country he is and what the political situation the film describes is. The film is fictional but remains so close to reality that has a documentary ring to it. You have the strong feeling that the things it describes have actually happened.
In the end Syriana is a clever political comment which has nothing new to offer to the European audience. However, it might be an insight of Americans foreign politics for the country's audience. As a film, though, it lacks coherence, clarity and inner meaning. The great acting form Clooney and the intelligent subject manage just to save the movie and place in meritocracy.

Cache: The Hidden- An anigmatic film

I consciously let some time to pass by before attempting to write a review on this french film. Firstly it is hard to decide whether i liked the film or not. Then it is even harder to try and explain it. A completely confusing piece of filmaking.
Haneke is a director with interesting past. A director whos is considered a good example of the European cinema. In the film he selected a group of ecxellent actors, Daniel Auteuil, Juliette Binoche who manage to capture the audience through their ecxellent acting. The film presents an upper class family who suddenly starts recieveing videotapes that have recorded their house and part of their everyday lives. along with the tapes come childish drawings which represent a hurt boy. The husband begins to suspect that the tapes and drawings are sent by an algerian boy that his parents wanted to adopt. He as a boy had managed to prevent the adoption by lying and deceiving his parents. As the movie moves along we meet the situation gets more and more complex. In the end we never learn who actually sen those tapes and why.
Cache is definetely a weel educated film on the art of cinema. The spectator finds it difficult to tell apart the scenes that are part of the tapes and the scenes that are from the actual film. The element of scopophilic value of the cinema is well documented and explored.
I think that the director is trying to make a point on how people are scarred by their infantile fears and actions. The hero has lied as a boy because he didnt want to share his parents love and affection. It is not a criminal act. The hero though is gonverned by shame for his action and he immediately considers the terrorism that has embarked upon his life as a punishment for his infantile actions. Some people have the tedency to easily discard their child- misdeamors as actions of no consequence since they didnt know better. For others this absolution is impossible. they remember themselves distingly as people completely formed. The time they did these things as children they knew they did wrong. therefore they can not stop feeling ashamed and carry the burden in their minds. Westerns society considers children pure and inoccent. Childern however can be as good or mean or as complex as grown people.
In Haneke's film Daniel Auteiul is man who got educated enough to know that he is truly responsible for denying another child a chance to better education and life. He however cancelled a chance. He didnt form the other's man life completely. His guilt and behavior leads the situation to extremes. and by giving so much weight on this his whole family is tested and fractured by a crisis he himself created.
The film ends and nothing is clear. No one knows who taped them. The spectators dont know what will happen from here on. An open ending, an anigma.

100 best movies

Oxford's Film guide has created the following list, according to the film critics, directors, producers and actors. Creating a catalogue of this kind is always something completely subjective. What are the criterria for choosing one film over the other? Historicity, personal liking, technological achievement, aesthetic, myths that accompany the making of the film? so many things influence our opinion! Anyway this list can only be indicative. You can not take it seriously. On the other hand is an ecxellent starter of heated conversation between cinemaniacs. So for Lukia who requested it and others who might be interested.....
1. Citizen Kane 111 points (Orson Welles, 1941, US)
2. The Godfather 101(Francis Ford Coppola, 1971/1974/1990, US)
3. La Regie du Jeu 77(Jean Renoir, 1939, Fr)
4. Vertigo 73(Alfred Hitchcock, 1958, US)
5. Seven Samurai 63(Akira Kurosawa, 1954, Jap)
6. Lawrence of Arabia GO(David Lean, 1962, GB)
7. Raging Bull 58(Martin Scorsese, 1980, US)
8. Touch of Evil 55(Orson Welles, 1958, US)
9. Tokyo Story 50(Yasujiro Ozu, 1953, Jap)
10. L'Atalante 49Gean Vigo, 1934, Fr)
11. The Night of the Hunter 47(Charles Laughton, 1955, US)
12. The Conformist 46(Bernardo Bertolucci, 1969, It/Fr/WGer)
13. Les Enfantsdu Paradis /.'(Marcel Carne, 1945, Fr)
— A Matter of Life and Death 41(Michael Powell/Emeric Pressburger, 1946, GB)
15. 8 1/2 (Federico Fellini, 1963, It)
— The Magnificent Ambersons 37(Orson Welles, 1942, US)
17. Apocalypse Now 36(Francis Ford Coppola, 1979, US)
— North by Northwest 36(Alfred Hitchcock, 1959, US)
19. Chinatown 32(Roman Polanski, 1974, US)
20. La Dolce Vita 31(Federico Fellini, 1960, Fr/It)
— The Searchers 31(John Ford, 1956, US)
22. The Wild Bunch 30(Sam Peckinpah, 1969, US)
23. The Life and Death of Colonel Blimp 29(Michael Powell/Emeric Pressburger, 1943, GB)
— Some Like It Hot 29 (Billy Wilder, 1959, US)
— Taxi Driver 29 (Martin Scorsese, 1976, US)
26. Napoleon 28(Abel Gance, 1927, Fr)
— Rear Window 28(Alfred Hitchcock, 1954. US)
28. Battleship Potemkin 26(Sergei Eisenstein, 1925, USSR)
— It's a Wonderful Life 26(Frank Capra, 1946, US)
— Performance 26(Nicolas Roeg/Donald Cammell, 1970, GB)
31. The General 25(Buster Keaton/Clyde Bruckman, 1926, US)
32. A Bout de Souffle 24Qean-Luc Godard, 1959, Fr)
— Mean Streets 24 (Martin Scorsese, 1973, US)
— Once Upon a Time in the West 24(Sergio Leone, 1968, It)
— Rio Bravo 24 (Howard Hawks, 1959, US)
36. Once Upon a Time in America 23(Sergio Leone, 1983, US)
37. All About Eve 22Ooseph L Mankiewicz, 1950, US)
— My Darling Clementine 22 (John Ford, 1946, US)
— 2001: A Space Odyssey 22(Stanley Kubrick, 1968, GB)
40. The Piano 21(Jane Campion, 1993, Aust)
— Pierrot le Fou 21Gean-Luc Godard, 1965, Fr/It)
42. Bringing Up Baby 20(Howard Hawks, 1938, US)
— The 400 Blows 20 (Francois Truffaut, 1959, Fr)
— Gone With the Wind 20 (Victor Fleming, 1939, US)
— The Lady Eve 20 (Preston Sturges, 1941, US)
— L'Annee Derniere a Marienbad 20(Alain Resnais, 1961, Fr)
— Letter from an Unknown Woman 20(Max Ophuls, 1948, US)
48. The Battle of Algiers 19(Gillo Pontecorvo, 1965, Alg/It)
49. The Gold Rush 18(Charles Chaplin, 1925, US)
— La Grande Illusion 18 Oean Renoir, 1937, Fr)
— Une Partie de Campagne 18 Gean Renoir, 1936, Fr)
— The Philadelphia Story 18 (George Cukor, 1940, US)
— Pickpocket 18 (Robert Bresson, 1959, Fr)
— Schindler's List 18 (Steven Spielberg, 1993, US)
— The Shining 18 (Stanley Kubrick, 1980, GB)
— The Third Man 18 (Carol Reed, 1949, GB)
57. Dr Strangelove / 7(Stanley Kubrick. 1963, GB)
— The Reckless Moment 17(MaxOphuls,1949,US)
— Singirr in the Rain 17(Stanley Donen/Gene Kelly, 1952, US)
60. Blade Runner 16(Ridley Scott, 1982, US)
— Blue Velvet 16 (David Lynch, 1986, US)
— Pat her Panchali 16 (Satyajit Ray, 1955, Ind)
— Le Samourai 16 Oean-Pierre Melville, 1967, Fr/It)
— Sans Soleil (Sunless) 16 (Chris Marker, 1983, Fr)
— Sweet Smell of Success 16 (Alexander Mackendrick, 1957, US)
66. Amarcord 15(FedericoFellini, 1973.lt/Fr)
— Greed 75(Erich von Stroheim, 1923, US)
— La Passion de Jeanne d'Arc 15 (Carl Dreyer, 1928, Fr)
— Persona 15(Ingmar Bergman, 1966, Swe)
— Rashomon 15 (Akira Kurosawa, 1951, Jap)
— The Treasure of the Sierra Madre 15(John Huston, 1948, US)
72. All That Heaven Allows 14(Douglas Sirk, 1955, US)
— Black Narcissus 14 (Michael Powell/Emeric Pressburger, 1946, GB)
— Double Indemnity 14 (Billy Wilder, 1944, US)
— Intolerance 14 (DW Griffith, 1916, US)
— Notorious 14 (Alfred Hitchcock, 1946, US)
— Out of the Past 14 (Jacques Tourneur, 1947, US)
— The Red Shoes 14(Michael Powell/Emeric Pressburger, 1948, GB)
— Sunset Boulevard 14(Billy Wilder, 1950, US)
80. Casablanca 13(Michael Curtiz, 1942, US)
— City Lights (Charles Chaplin, 1931, US)
— Ran 13(Akira Kurosawa, 1985, Fr/Jap)
— The Spirit of the Beehive 13 (Victor Erice, 1973, Sp)
— Sunrise 13 (FWMurnau,1927,US)
85. The Killing of a Chinese Bookie 12Gohn Cassavetes, 1976, US)
— Ordet (The Word) 12 (Carl Theodor Dreyer, 1954, Den)
— Three Colours: Red 12(Krzysztof Kieslowski, 1994, Fr/Switz/Pol)
88. Aliens(James Cameron, 1986, US)
— Amadous 11 (Milos Forman, 1984, US)
— L'Av ventura 11 (Michelangelo Antonioni, 1960, It)
— Badlands 7 7 (Terrence Malick, 1974, US)
— Barry Lyndon 11 (Stanley Kubrick, 1975, GB)
— The Bridge on the River Kwai 77(David Lean, 1957, GB)
— The Colour of Pomegranates 77(Sergo Paradjanov, 1969, USSR)
— Don't Look Now 77 (Nicolas Roeg, 1973, GB/It)
— Earth 77(Alexander Dovzhenko, 1930, USSR)
— Fanny and Alexander 7 7 (Ingmar Bergman, 1982, Swe)
— La Jetee 77 (Chris Marker, 1962, Fr)
— Kind Hearts and Coronets 7 7(Robert Hamer, 1949, GB)
— The Man Who Fell to Earth 77(Nicolas Roeg, 1976, US)
— Mirror 77(Andrei Tarkovsky, 1974, USSR)
— Pandora's Box 77 (GW Pabst, 1928, Ger)
— The Quiet Man 77 (John Ford. 1952, US)
— Sansho Dayu 77 (Kenji Mizoguchi, 1954, Jap)
— The Seventh Seal 7i (Ingmar Bergman, 1956, Swe)
— Ugetsu Monogatari 77 (Kenji Mizoguchi, 1953, Jap)
— West Side Story 77 (Robert Wise/Jerome Robbins, 1961, US)

Brokeback Mountain: Not a typical Western

Brokeback Mountain was advertised as probably the best film of the year. The main theme of the film, which was homosexuality, was under-played and the film was advertised as the description of a forbidden romantic love. In this way a theme that could easily shock the conservatives found itself in the mainstream cinema.

Two young cowboys take a harsh summer job. They have to take care of a herd of sheep up in the mountains without getting in contact with other people for a month. Living alone in nature, under harsh conditions, they become close friends and eventually lovers. When the summer job ends they part and get married. They, however, remain in touch and arrange fishing-trips in order to be able to see each other and make love. As the years go by their reunions are becoming harder and harder to organize and their secret leaks out.

The film is well thought a directed. The scenery plays its own part to the film. Both actors play exquisitely. Small facial expressions create whole moods. Few words are aired but their feelings are obvious.

Only a non American director would dare to go against the strong tradition of the western. In American Culture West was always considered as a place of harsh but beautiful environment where “real” men can battle against nature and themselves in order to prove their manhood. A cowboy had all the paraphernalia a tough man needs. He is a loner, crude partly civilized, a man carrying always the phallic symbol, his riffle, or his gun. In Ang Lee’s film irony runs strong for those who know the stereotypes of a typical American Western. The beautiful and harsh environment testing the men is present through-out the film. The men are loners, typical cowboys with their riffles and beans. Beside their toughness they are homosexuals. In America of the 50’s and 60’s homosexuality was the considered a threat to nuclear family and therefore a threat to America itself. In other words being homosexual you were an enemy of the state only a step higher than the communist. It is hard to overcome ideas that have such an old root. In Lee’s film both men manage to create a family that is dysfunctional. Through the film we realize that these people are condemned to loneliness and isolation. It doesn’t matter if their secret is revealed or not. No being able to communicate their deeper wishes they are condemned to a life without sentimental connection. When one of them dies, the other has not even their brief encounters as a small compensation for the complete destruction of his life. The film presents homosexuality as a destructive and addictive passion, like cards, alcohol or drugs. Because of their homosexuality these men can not be happy, can not fit in society. They ruin their families. One of them at least keeps loosing his jobs and ends up economically ruined. He had been afraid of being outcaste if he was exposed, and he ends up living outside society anyway.

Homosexuality is still a sensitive matter. Lee tries to handle it with care. He declares that homosexuality can be based on love, on a real sentimental connection. It is not only a sexual passion. On the other hand it is presented as a curse. As if being a homosexual refrains someone form functioning as a normal member of society. In the end the film manages make he spectators sympathize with the heroes. In the same time, though, I think that it takes away some of the respect that is due to these people. We might feel sorry for them, but can we appreciate them?

Promise: A beautiful fairy tale but what else?

Promise is a Chinese fairytale that has all the ideas and images a western expects from a Chinese myth. A poor girl is offered a chance from a goddess. She is offered the chance to be the most beautiful woman of the world and to attain fame and riches. In return everyone she will love will lose to death. The girl takes up the offer only to regret it, when she is old. Her lover manages to turn back time and offer her the opportunity to choose again her destiny.

If the spectator accepts from the beginning the fact that he watches a fairy tale and suspends his disbelief he will be able to enjoy the beautiful symbolic images that the film offers. For example the girl when is captured by the evil duke is kept in a golden bid cage and is dressed in white feathers. Another astounding idea and image is the one of the slave of the duke. A man captured and forced to serve in exchange for his live. He wears a cape made of black feathers which keeps his severely injured body alive. When he gives up the cape his body bursts up in flames.

Promise is a film that is definitely well thought aesthetically. Every scene is a beautiful painting, colorful and magic. On the other hand, it has no meaning, no soul. It doest manage to move the spectator.

According to Chinese Philosophy ever person has a destiny, a fate that he can not change. He can, though, make different choices. He can’t change his fate all together and be something completely different but he is offered some important choices. Making though a choice and committing to a path means that he has to face the consequences of his choice. He cant evade them. Promise is a film that supports this idea. And it is a fairy tale because it offers her heroine a second chance in order for her to reconsider her choice since through time she gained the knowledge of her own future. A second chance that few of us get in real life.

Munich: Keep Spielberg away from politics

Growing up Spielberg was my favorite director. Every year waited anxiously his film, expecting to be enchanted by his amazingly executed fairytales. E.T., Indiana Jones, Close Encounters of the third type was the bed time stories of a generation and the fun time of the adults. Spielberg was always a master –technician with flair on the fantastic.

In the recent years, however, Spielberg, unfortunately –at least on my opinion- decided to grow up and do adult films with political messages. His “serious” career kicked off with Schindler's List, moved on to Amistad and Saving Private Ryan, ending to Munich. All these films were perfectly executed showing mastery in the art of directing and an excellent following of the golden rules of Hollywood mainstream films. Adventure, romance, suspense, tension and quick rhythm mixed up together in order to create films that easily and pleasantly watched. After though the two hours of enjoyment, what else do they have to offer? Their subjects are highly political, and supposedly have an important humanitarian message for the spectators. In Munich’s case the “deep” message is that violence brings more violence. The message is well known, politically correct and is repeated over and over through the film. Art should have a deeper meaning. In Spielberg films though, the deeper meaning is there on the surface, repeated often enough and obvious enough so that even the densest spectator can not miss it. And then it is always over dramatized and over simplified so that no arguments against could be made. Spielberg has no ability to see all the shades of gray that exist between the black and white opposites in political situations. His characters are always positive clean cut heroes. The assassins are presented as people with families, ethic. Every time they have to commit a murder they try to make sure that no innocents are killed. They suffer for every bullet they throw and wonder if their executions have helped to make the world a better place. The over dramatization of the murder of the Munich athletes creates a counter effect eventually. All have recognized that the athletes were innocents and there was no justification for their deaths. The way, though, Spielberg uses the scenes of their assassination and his effort to present them as martyrs, transforms the film to propaganda and provides a sided view of the whole political situation. In this film the isolated incident is presented without referring at all to the facts that led to this terrorist act. In this light we tend to forget that these nations have long since been in war and bloodshed.

I can still admire Spielberg for his exquisite mastery on the technical side of directing. As an auteur however, he has not the necessary qualifications. He is not intellectual enough to handle delicate issues of politics. My advice to him would be to abandon his aspirations for great heavy adult films and return to his fairy tales for children. His simplistic view of life fits perfectly children’s entertainment. Besides entertaining children and capturing their imagination is not a lesser nor a smaller goal for the art of cinema.

Match Point: Woody Allen asks one of the biggest philosophical questions

Woody Allen has a long career both as a film director and actor. He has managed to create his own unique style and create movies that have gained him a spot in the film-history. He is famous for his intellectual comedies which criticized erotic relationships. In this film, though he abandons his favorite style, the erotic comedy, and his natural environment, Manhattan, to make a dramatic film placed at London.
An Irish tennis player manages to marry into money. Thanks to his father in law he climbs the social ladder rapidly gaining a well-paid work in the business world and a life-style fit for a class that has assimilated wealth through several generations. He makes though, a fatal mistake. He fell in love with his brother-in –law girlfriend and starts an illicit relationship. When his mistress threatens to tell his wife, he murders her in order to be able to keep his job and social status.
Woody Allen has done an incredibly suitable casting. Great actors give great performances. The spectator understands the kind of life that tempts the hero to murder. In this case luxury and wealth are the means not for over consumption and vulgarity but the way to insure a higher way of living by having access and enjoying higher art. Opera, music, theatre, refined taste in food and clothing are the motives that push the hero to murder. Contrary to the mass believes that wealth can provide the privileged ones with a better car, a luxurious house and maybe a boat, Allen’s hero pursuits more spiritual goods.
In reality Match Point is the re-working of an older Woody Allen film, Crimes and Misdemeanors. In Crime and Misdemeanors a middle aged man hires a professional assassin to kill his mistress. He lives in terror waiting to be discovered and punished for his crime until he realizes that nothing is going to happen and goes back to his life. Both films are actually philosophical analyses. The question asked is whether there is higher power or not. If there is no god and no higher justice then what stops from committing a crime? If we actually believe that there is no justice in the world than we can do whatever we want and get away with it. If there is no fate, all we have to be is lucky. In both films the killers are never punished. On the contrary after their deed they manage to remain guilt-free, happy and to prospect economically and socially. So what does Woody Allen tell us? That there is no God and we are free to conduct ourselves as we wish? If that was true though, we would live in a world without restrain, a world full of crimes and violence. But then again we already live in a violent world don’t’ we? The choice to believe or not to believe is personal. If you don’t believe you are free to choose your morality. In the end living by a moral code is also a personal choice.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Σημερα 1 Φεβρουαρίου ξεκιναω μαθήματα Ιστορίας Τέχνης στο Πνευματικό Κέντρο της Ν. Ερυθραίας, Βίλα Κώστα, στις 8.00 ώρα. Πρόκειται για 12 μαθήματα που θα καλύψουν την ιστορία της Δυτικής τέχνης από την εποχή της σπηλαιογραφίας ως και τον εικοστό αιώνα. Θα προσπαθήσω στη σειρά αυτή των μαθημάτων να διδάξω την ιστορία τέχνης όπως νομίζω οτι θα έπρεπε να διδάσκεται, με πολλές εικόνες, με αφηγήσεις, με μια αίσθηση συνέχειας προπάντων. Αντίθετα, θα αποφύγω να ανφέρω πολλές ημερομηνίες και ονόματα. Μέσα απο τα έργα τέχνης μπορούμε να γνωρίσουμε διαφοερετικές κοινωνίες, άλλους πολιτισμούς, οι οποίοι είχαν διαφορετικά ιδανικά και διαφορετικές αλήθειες από τη δική μας. Εκτιμώντας την τέχνη τους, θα μπορέσουμε να αποδεχτούμε και το διαφορετικό πνέυμα που τους διακατείχε. Με τον τρόπο αυτό η ιστορία Τέχνης μπορεί να μας διδάξει την ανοχή στο διαφορετικό.
Η ιστορία της Τέχνης είναι πάνω από όλα η ιστορία της ανθρωπόητας μέσα από τα πιο όμορφα επιτεύγματα της. Ιδέες που αλλάζουν και επανέρχονται. Σύμβολα που παραμένουν ζωντανά μέσα στους αιώνες άλλοτε με το ίδιο νόημα και άλλοτε κρύβοντας διαφορετικά πιστεύω. Μια αλυσίδα ανθρώπων που εμπνέεται ο ένασ από τον άλλο και λειτουργούν σε δημιουργική επανάλληψη. Η ιστορία τέχνης μπορεί να είναι ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα. Θα προσπαθήσω να σας το αποδείξω.
Σας περιμένω.

Goodnight and Good luck: A wake up call for America

I don’t do politics. Sometimes, though, films do and then I follow them up. George Clooney, the charming ex-doctor of the ER made a thinking film proving he is more than a pretty face.
The film refers to the dark era of McCarthy. The senator has started his crusade against the communists spreading fear and a feeling of oppression to the whole America. A tv journalist decides to make a stand against him and prove that his politics go against human rights and demolish freedom of speech. The film ends with a critique of the way the press works in contemporary America. In this film individual characters do not matter as much as the description of the atmosphere of the era and the political circumstances. We rarely follow the reporters after work at home and we know little of their personal lives and characters. The film presents the studio as their natural environment and seeks to describe all the careful maneuvers they have to execute in order to be able to do show on the senator McCarthy and escape with their hides. The film is a collection of episodes bond together by singing numbers. The structure therefore resembles a documentary and not fiction.
George Clooney kept for himself the second role no the leading one and that is much in favor of him. He is the quite supportive helper of the main journalist. His role gave them the opportunity to be present on the most of the scenes but to go unnoticed. All actors did their work well. Critical was Clooney’s to keep the film black and white. It adds to it a realistic tone and represents even better the aesthetic of the era. Moreover in this way the documentary material, the interviews and the newsreel of the times blend much better in this way.
Clooney has managed to create an acute comment on the politics of today. He hints that the USA government uses the justification of the war against Terrorism for ignoring human rights and exerting over control on its citizens. McCarthy exploited Americas’ and the rest of the world’s fear of communism to demolish the basic right and values of democracy. In the McCarthy era though, there were journalists and studios that had the guts to stand against this. Clooney’s film concludes that today the media is so corrupted by big companies economic interests that choose to go along with the official politics and cover up the truth.

Για ΙΕΚ , μάθημα 14

Λεξικό όρων για την ανάλυση έργων ζωγραφικής

3. Λεξικό όρων για την ανάλυση έργων ζωγραφικής.
1. Χαρακτηριστικά Χρώματος
α)Τόνος : ο βαθμός φωτεινότητας του χρώματος. Η αλλοίωση που επιδέχεται το χρώμα στην πορεία του προς το φως ή το σκοτάδι. Η τονική διαβάθμιση χρησιμοποιείται στη ζωγραφική για να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση του όγκου. Το χρώμα που τείνει προς το άσπρο έχει μεγαλύτερη τονικότητα. ( Το ρόζ έχει μεγαλύτερη τονικότητα από το βαθύ κόκκινο.
β)Απόχρωση: το όνομα του χρώματος (κόκκινο).
γ)Κορεσμός: το ποσοστό καθαρότητας του χρώματος (χαμηλού κορεσμού κόκκινο είναι το ροζ)
2. Γραμμές
α) ευθείες: γενικά όταν ένα έργο στηρίζεται σε ευθείες γραμμές (κάθετες και οριζόντιες, διαγώνιες) δίνει έμφαση στην προοπτική, στην καθαρότητα του σχεδίου και τη στατικότητα.. Οι διαγώνιες γραμμές δημιουργούν ένταση. Οι οριζόντιες προσδίδουν στο έργο την αίσθηση της ηρεμίας. Οι κάθετες της τάξης και της αυστηρότητας.
β) καμπύλες: οι έντονες καμπύλες δίνουν την εντύπωση της κίνησης και της ρυθμικής εναλλαγής. Το έργο που στηρίζεται σε καμπύλες γραμμές γίνεται πιο ανάλαφρο και πιο κομψό.
3. Αναλογίες: οι σωστές αναλογίες σε ένα πίνακα δίνονται με άξονα τον άνθρωπο, ο οποίος και αποτελεί τον φυσικό δέκτη του έργου. Με τις σωστές αναλογίες αποφεύγονται λάθη στην κλίμακα και αφύσικες παραμορφώσεις. Δίνεται καλύτερα η αίσθηση της ορατής πραγματικότητας.
4. Ισορροπία σύνθεσης: Η ισορροπία σε ένα έργο επιτυγχάνεται όταν οι επιμέρους μορφές είναι τοποθετημένες ισόρροπα σε σχέση με τον οριζόντιο και κάθετο άξονα του πίνακα. Εάν έχουν χρησιμοποιηθεί οι σωστές αναλογίες και η σωστή κλίμακα η αίσθηση της ισορροπίας εντείνεται.
5. Ενότητα: ενότητα έχει ένα έργο όταν συνενώνονται όλα τα εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιεί ο καλλιτέχνης δομικά (σχέδιο) και μορφικά (χρώμα) με τέτοιο τρόπο ώστε να αξιοποιούνται όλες οι εκφραστικές τους δυνατότητες.
6. Έμφαση: έμφαση δίνεται σε ένα ορισμένο τμήμα του έργου με τους εξής τρόπους: α) με το σχέδιο: το σημαντικό κομμάτι ζωγραφίζεται σε μεγαλύτερη κλίμακα (ιερατική προοπτική – π.χ. Αιγυπτιακά).
β) με το χρώμα ή φως : ζωγραφίζοντας το πιο σημαντικό τμήμα με κάποιο έντονο θερμό χρώμα (π.χ. κόκκινο) ή δίνοντας την αίσθηση του έντονου φωτός σε ένα σημείο του πίνακα γ) εκμεταλλευόμενος τους κανόνες της ισορροπίας: η περιοχή κοντά στο κέντρο του πίνακα, στο σημείο δηλαδή τομής του οριζόντιου και κάθετου άξονα τραβά την προσοχή του θεατή.
7. Ρυθμός: είναι η εσωτερική οργάνωση και διάταξη των επιμέρους στοιχείων του έργου που χαρακτηρίζεται από την επανάληψη σύμφωνα με συγκεκριμένες μερικές σχέσεις και αναλογίες.
8. Υφή: ονομάζεται ο τρόπος με τον οποίο ο ζωγράφος έχει χειριστεί την επιφάνεια του έργου (π.χ. οι πινελιές του), ο οποίος επηρεάζει σημαντικά την εντύπωση που αφήνει το έργο στον θεατή.

Pride and Prejudice: Victorian Romance back o the screen

The most famous novel of Jane Austin has found itself on the screen again. BBC’s six hour long version is probably the best adaptation. It had the great advantage of being long enough to be faithful to the book and to include all the details that elevate Jane Austin’s work to a masterpiece. Therefore the new Pride and Prejudice version of Joe Wright is hard to stand up to this comparison.
The main flaw of the film is that it is too short and the script isn’t coherent enough. Everything moves too fast and spectators who haven’t read the book will have difficulty in understanding what is going on. The ones that are funs of the book, however, will have the feeling that they are scanning rapidly through the pages of the book reading only their favorite parts. In the end they are left with a feeling of discontent. On the other hand the film has enough good points. Firstly the casting is excellent. Both Elizabeth Bennet and Mr Darcy look as they are described in the book. Jane Austin’s great plus was her ability to create vivid characters that one could easily fathom through their actions and most importantly through their words. These characters emerge well enough in the film with all their humor, charms and vices. Moreover, the atmosphere of the book is also well conveyed to the film. An era where women were socially destined to marry with all its positives and minus is well presented. The beautiful English landscape has given the opportunity for great photography.
On the whole the film remains mediocre, made in order to satisfy our need for romance which awakes form time to time. My opinion though is that if you have an urge for a Victorian story you should rent the BBC version and watch it by the fireplace. Winter landscape is perfect for this kind of escape.

The Brothers Grimm: a gothic, comic, parody of the tales of Grimms

Terry Gilliam is a director with excellent past with films like the Twelve Monkeys, Brazil, Fear and Loathing in Las Vegas. Even his less successful efforts have touched some soft spot in me and remain in my heart. The Adventures of Baron Munchausen even in truth a mediocre film has filled my childhood with fantastic, absurd and even surrealistic images.
In the same way The Brothers Grimm might not have received enthusiastic reviews, and wouldn’t hold much under strict examination still manages to stimulate our imagination with pictures deliciously stylized and fantastic. The script refers to Brothers Grimm, known to us as the writers of some of the popular fairy-tales. The Brothers in the film are not respected writers but small time crooks who supposedly fight curses and witches. They themselves stage the supernatural phenomena that later on are paid from the superstitious villagers to battle against. Eventually they are captured by the French army and are forced to confront a real curse and a real witch for the first time of their lives. Many elements of the tales that were written by the real Brothers Grimm have found their way into the script. The small part played by Monica Bellucci conveys a whole meaning of evil in the film history. Surprising evil in this case is extremely beautiful, ripe, enchanting and seductive. Usually evil characters in films are deformed, ugly and monstrous. Even in the fairy tale history for the first time the question “mirror, mirror on the wall who’s the fairest of them all? can true fully be answered: “you are” As the evil queen Monica Bellucci is presented even more beautiful than the positive character (the Snow-white?) Angelika. The script isn’t the most original neither the most coherent one. The spectator has to suspend temporarily his questions and go with the flow, in order to be able to enjoy the film. Acting is a little bit overdone as sometimes is done in film-parodies. There are elements of gothic atmosphere, parody and comedy. In the whole, one could say that the film is uneven. There are instances of brilliance and moments of indifference. Still the film has managed to awaken my imagination and leave some pictures at the store of my mind.

Corpse Bride

I was really looking forward to Tim Burton’s newest film. His similar project Nightmare before Christmas had really enchanted me. The Corpse Bride has all the elements to be a perfect little diamond and still something is lacking. Over expectation sometimes can ruin even the best film I suppose. Sometimes I wish I had never seen the trailer of a film. All the surprising aesthetic of the stop-animation technique was in the trailer to be consumed over and over. My eyes and brain got accustomed to it and when I finally got to see the film …..it was everything that I expected but nothing more.
Let’s try though to see the film in a more subjective way. The story of a young man who is preparing for a wedding with a lady he loves and by unfortunate circumstances ends up married to dead cursed bride was the perfect match for the stop-animation technique. Gothic, imaginative and romantic enough to create a kind of film that Burton does best. The upper world is presented without much color in grayscale. The world of the dead though is full of color and style. This inversion where the dead are more free, vivid and colorful than the living is indeed a clever thought. Clever idea is also the worm that inhabits bride’s skull and speaks as the voice of her conscience. All these dead-characters remain more positive and sympathetic than the living ones through out the film. There are also enough references to other films. The hand coming out of the grave reminding us of Carrie and the skeleton in the musical number of the dead could easily be the introductory character from Cabaret.
Analyzing the film one has to admit that the directing is more than efficient, the acting is great, the music is good, the script is imaginative and the aesthetic is interesting. However in the end the image that stays with us is the particularity of the technique which characterizes and marks the whole film. Corpse Bride beside being a well made experiment, is a still typical cartoon. The skeleton story would never be chosen by the all too clean-cut, cute and happy Disney. On the other hand the script is handled too much like a Disney cartoon. The images remain mild, there are musical numbers and all the characters sing and dance. Little cute pets have been transformed into a skeleton-dog, a worm and a spider but are still there. It seems that both audience and spectators are expecting very specific things form a cartoon. I can appreciate that Burton parodies these expectations in a way in his film but I wish that instead of parody he would drift further away from the usual form of the cartoons.

P.S.
Do check the flash version of the Corpse Bride site! It is delicious!!http://corpsebridemovie.warnerbros.com/

Για ΙΕΚ μάθημα 13

1. Σουρεαλισμός- Salvador Dali -Ο Pablo Picasso ως σουρεαλιστής και η Γκουέρνικα
2. Η τέχνη στην Αμερική-γεωμετρική αφαίρεση, εξπρεσιονιστική αφαίρεση και άλλες παραλλαγές της αφηρημένης τέχνης

1. Σουρεαλισμός (υπερρεαλισμός)
Ο Σουρεαλισμός προέκυψε περίπου από τους ίδιους καλλιτέχνες που είχαν στελεχώσει και το κίνημα του ντανταϊσμού. Τα δύο κινήματα έχουν πολλά κοινά στοιχεία και ιδέες. Όταν το νταντά έφτασε να γίνει αποδεκτό ως τέχνη από την Ακαδημία τεχνών κάποιοι από τους καλλιτέχνες που το είχαν απαρτίσει ένιωσαν ότι έχασαν την επαναστατικότητα τους και αποσπάστηκαν για να δημιουργήσουν κάτι νέο. Η νέα καλλιτεχνική θεωρία στηρίχτηκε κυρίως πάνω στις ανακαλύψεις του Freud που τότε είχαν αρχίσει να διαδίδονται και να γίνονται ιδιαίτερα δημοφιλής.
Το 1924 ο Andre Breton έγραψε και δημοσίευσε το «Σουρεαλιστικό Μανιφέστο» που περιέχει τον εξής ορισμό:
Υπερρεαλισμός: καθαρή ψυχική αντίδραση, η οποία προτίθεται να εκφράσει, προφορικά ή γραπτά, την αληθινή λειτουργία της σκέψης. Η σκέψη υπαγορεύεται χωρίς να ασκείται έλεγχος από τη λογική και έξω από κάθε αισθητική ή ηθική προκατάληψη.
Φιλοσοφία: Ο Υπερρεαλισμός βασίζεται στην πίστη σε μια ανώτερη ύπαρξη συγκεκριμένων μορφών σκέψης, που συνήθως απωθούνται από τη συνείδηση στην παντοδυναμία του ονείρου και στο άσκοπο παιχνίδι με τη σκέψη, το οποίο καταστρέφει μόνιμα όλους τους άλλους ψυχικούς μηχανισμούς, για να πάρει τη θέση τους στην προσπάθεια αντιμετώπισης των βασικών προβλημάτων της ζωής.
Πριν όμως το 1924 που θεσμοθετήθηκε ο όρος η έννοια του σουρεαλισμού είχε αρχίσει να χρησιμοποιείται από καλλιτέχνες, κυρίως λογοτέχνες που συνδέονταν με τον Ντανταϊσμό. Από τον ντανταϊσμό οι Σουρεαλιστές πήραν την αγάπη τους για το παράλογο και το τυχαίο. Τα στοιχεία αυτά όμως τα ένωσαν με τις θεωρίες του Freud για το υποσυνείδητο, το όνειρο και την ψυχανάλυση. Ο Freud σε γενικές γραμμές υποστήριξε ότι ο άνθρωπος αποτελείται από δύο εαυτούς. Ο πρώτος ο συνειδητός- λογικός εαυτός του είναι αυτός που προσαρμόζεται στους κοινωνικούς νόμους και τις ηθικές υποταγές της εποχής του. Τους κανόνες αυτούς τους εκφράζει για το παιδί το πρόσωπο του πατέρα και για αυτό ονομάζονται και πατρική εξουσία. Ο υποσυνείδητος εαυτός μας είναι αυτό που κρύβουμε μέσα μας και το καταπιέζουμε στην καθημερινή μας ζωή ώστε να είμαστε αποδεκτοί από το κοινωνικό σύνολο. Το υποσυνείδητο μας δεν γνωρίζει ούτε και υπακούει σε κανόνες είτε κοινωνικούς είτε ηθικούς. Είναι το πρωτόγονο, «συναισθηματικό» κομμάτι του εαυτού μας. Επειδή λοιπόν το καταπιέζουμε στην καθημερινότητα μας στο όνειρο βρίσκει την δυνατότητα να εκφραστεί. Οι σουρεαλιστές, λοιπόν, που πίστευαν όπως και οι ντανταϊστές ότι η λογική είχε οδηγήσει στον πόλεμο, θέλησαν η πηγή τον έργων του να είναι το παράλογο δηλαδή το υποσυνείδητο. Υποστήριζαν ότι επειδή το υποσυνείδητο ήταν ελεύθερο από τους κοινωνικούς κανόνες ήταν πιο αληθινό από το λογικό. Το υποσυνείδητο πιο πρωτόγονο και ελεύθερο ήταν συνδεδεμένο με τις δυο βασικές ανθρώπινες ορμές τον έρωτα (σεξουαλικότητα) και τον θάνατο (βία) και με τα δύο ανάλογα ταμπού (ου φονεύσεις- και μην κοιμηθείς με τη μητέρα σου). Τα έργα λοιπόν των σουρεαλιστών είχαν αυτή την κύρια θεματολογία τον έρωτα, τη σεξουαλικότητα, τη βία και το θάνατο. Επειδή, όμως, το υποσυνείδητο εκφράζεται μέσα από το όνειρο οι σουρεαλιστές συχνά έψαχναν για έμπνευση μέσα στα όνειρα. Αυτή η μέθοδος και πάλι δεν ήταν αρκετή. Έπρεπε να βρουν ένα τρόπο να κλείσουν τη λογική έξω από τη δημιουργική διαδικασία. Επινόησαν λοιπόν, την αυτόματη γραφή. Σύμφωνα με την αυτόματη γραφή κατέγραφαν λέξεις ή εικόνες που τους έρχονταν στο μυαλό τυχαία και ασύνδετα προσπαθώντας να μην παρεμβάλουν τη λογική τους.
Στην ποίηση και τη λογοτεχνία η μέθοδος της αυτόματης γραφής ήταν σχετικά εύκολο να λειτουργήσει. Για τους ζωγράφους όμως, και τους γλύπτες οι παροτρύνσεις του θεωρητικού του σουρεαλισμού Breton να μεταφέρουν καθαρές και τυχαία τις εικόνες της φαντασίας τους χωρίς την παρεμβολή της λογικής ήταν σχεδόν αδύνατο να εφαρμοστούν και το έργο τελικά να έχει κάποια αισθητική αξία. Κατά συνέπεια ο κάθε εικαστικός καλλιτέχνης ερμήνευσα τα λόγια του Breton με τον τρόπο του και ακολούθησε τη δική του πορεία. Τα κοινά τους στοιχεία ήταν η αναζήτηση νέων υλικών, η πλήρη εγκατάλειψη της παραδοσιακής θεματολογίας της τέχνης, η εμμονή τους με τα όνειρα και τα φροϋδικά σύμβολα και τέλος η έντονη σεξουαλική ή βίαιη ατμόσφαιρα που αποπνέουν τα έργα τους.
Μέσα σε αυτό το πνεύμα διαμορφώθηκαν δύο κύριες τάσεις στην εικαστική πλευρά του σουρεαλισμού. Από τη μια υπήρχαν καλλιτέχνες όπως ο Jean Arp, o Max Ernst, και ο Joan Miro που έφτιαχναν έργα γλυπτά και ζωγραφικά που βρίσκονταν μέσα στα πλαίσια αυτού που αργότερα ονομάστηκε οργανικός σουρεαλισμός ή εμβληματικός σουρεαλισμός ή βιόμορφος ή ακόμα απόλυτος σουρεαλισμός. Το κύριο στοιχείο στην τάση αυτή είναι ότι οι καλλιτέχνες προσπάθησαν να κρατηθούν όσο το δυνατό πιο κοντά στις ιδέες του Breton και στη μέθοδο της αυτόματης γραφής. Στα έργα του υπάρχουν σχήματα που θυμίζουν πρωτόγονες μορφές ζωής, κύτταρα και μικροοργανισμούς. Μοιάζουν αφηρημένα αν και ως ένα βαθμό αυτό που απεικονίζουν είναι αναγνωρίσιμο.
Από την άλλη πλευρά υπήρχαν καλλιτέχνες όπως ο Salavador Dali (ο οποίος σήμερα θεωρείται ο ζωγράφος που έχει κυρίως συνδεθεί με τον σουρεαλισμό), ο Rene Magritte και ο Yves Tangui. Οι ζωγράφοι αυτοί παρουσίαζαν με ακριβείς λεπτομέρειες σκηνές και αντικείμενα που έχουν αφαιρεθεί από το φυσικό τους περιβάλλον, έχουν συνδυαστεί και έχουν παραμορφωθεί με απίθανους τρόπους. Με αυτή τη μέθοδό προσπάθησαν να μιμηθούν το όνειρο και την αίσθηση που αυτό αφήνει. Όπως δηλαδή στο όνειρο ένα αντικείμενο είναι ταυτόχρονα και κάτι άλλο έτσι και στα έργα αυτών των καλλιτεχνών τα εικονιζόμενα αντικείμενα μπορούν ταυτόχρονα να έχουν πολλές σημασίες. Η τάση αυτή ονομάστηκε νατουραλιστικός σουρεαλισμός επειδή η τεχνική της ζωγραφικής στηριζόταν στη νατουραλιστική απεικόνιση τον μορφών. Κατά μία έννοια θα μπορούσαμε να πού με ότι ήταν η συνέχεια του μαγικού ρεαλισμού όπως είχε χρησιμοποιηθεί από τον De Cirico. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι καλλιτέχνες του σουρεαλισμού συχνά περνούσαν από τη μια τάση του βιόμορφου σουρεαλισμού στο νατουραλιστικό και αντίστροφα. Όταν τους τοποθετούμε στη μία ή την άλλη κατηγορία απλώς εννοούμε ότι το μεγαλύτερο μέρος του έργου του είχε το ένα ή το άλλο στυλ.

Salvador Dali (1904-1989)
O Salvador Dali είναι σήμερα ο πιο γνωστός σουρεαλιστής ζωγράφος κυρίως εξαιτίας της επιδειξιμανίας του και του καλού χειρισμού των media. Το κοινό δε γνωρίζει ότι ο Salvador Dali υπήρξε πραγματικό μέλος του κινήματος των Σουρεαλιστών για λιγότερο από 10 χρόνια. Το 1934 συγκρούστηκε με τον θεωρητικό και ιδρυτή του σουρεαλισμού Breton εξαιτίας των φιλο-χιτλερικών σχολίων που είχε κάνει και διαγράφτηκε από την ομάδα.
Ο Salvador Dali όμως θεωρούσε τον εαυτό του γεννημένο σουρεαλιστή. Μέσω των θεωριών του Freud κατόρθωσε να εξηγήσει κάποιους από τους προσωπικούς του εφιάλτες που τον στοίχειωναν και την σχεδόν παθολογική σχέση που είχε με τον πατέρα του. Ο Dali εκτός από τη ζωγραφική του πρόσφερε στον σουρεαλισμό το παρουσιαστικό και τη ζωή ενός άνδρα- σουρεαλιστή και κατόρθωσε να γίνει το ζωντανό σύμβολο του. Το εξωφρενικό μουστάκι του, η παθιασμένη σχέση του με τη γυναίκα του Gala και οι προκλητικές δηλώσεις που έκανε στον τύπο και στα ημερολόγια του που φρόντισε να δημοσιευτούν τον όρισαν σαν ένα σχεδόν τρελό άνθρωπο, την ενσάρκωση των ιδεών του σουρεαλισμού.
Η ζωγραφική του στηριζόταν σε ένα νοητικό παιχνίδι. Ξεκινούσε πάντοτε με την τυχαία πρώτη εικόνα που του ερχόταν στο μυαλό και συνέχιζε πηδώντας από τον έναν συνειρμό στον άλλο σε ένα ατελείωτο κυνηγητό ιδεών. Η κοπιαστική λεπτομέρεια που χαρακτηρίζει ακόμα και τα μικροσκοπικά αντικείμενα που παρουσιάζονται στους πίνακες του προέρχεται από τους Φλαμανδούς ζωγράφους του 15ου αιώνα και θυμίζουν τις μικροσκοπικές λεπτομέρειες των χειρογράφων της εποχής που γίνονταν με μεγεθυντικό φακό. Τα αχανή τοπία με τον λαμπρό αφύσικο φωτισμό προέρχονται από την παράδοση του μαγικού ρεαλισμού και από τη φωτογραφία με φίλτρο. Ο ίδιος έλεγε ότι τα έργα του είναι «χειροποίητες φωτογραφίες ονείρων».
Στους πίνακες του επαναλαμβάνονται πολλές φορές τα ίδια αντικείμενα (μυρμήγκια, ρολόγια, τηλέφωνα κτλ.) που είχαν φετιχιστική σημασία για τον ίδιο. Συχνά ο Dali έδινε μια εντελώς προσωπική αλλά και φετιχιστική ερμηνεία σε αντικείμενα αλλά και παλιότερα έργα τέχνης. Τη θεωρητική αυτή ανάλυση την ονόμαζε « παρανοϊκή-κριτική». Επρόκειτο για τη δημιουργία μιας φανταστικής πραγματικότητας βασισμένη σε στοιχεία οραματισμού, ονείρων αναμνήσεων και ψυχολογικών ή παθολογικών διαστροφών.

Ο Pablo Picasso ως σουρεαλιστής και η Γκουέρνικα
Ο Breton γνώρισε τον Picasso κατά τη διαμονή του στο Παρίσι και αμέσως τον ένταξε στο σουρεαλιστικό κίνημα. Στα σουρεαλιστικά περιοδικά συχνά δημοσιεύονταν έργα του Picasso ή γίνονταν αναφορές σε αυτά. Φυσικά ο σουρεαλισμός του Picasso δεν ήταν όμοιος με των υπόλοιπων καλλιτεχνών. Σίγουρα δεν είναι απόλυτος ή βιομορφικός σουρεαλισμός. Δύσκολα όμως μπορείς να εντάξεις τα έργα του στον νατουραλιστικό σουρεαλισμό. Τα θέματα των έργων του είναι σχετικά εύκολα αναγνωρίσιμα παρά τις ιδιόμορφες παραμορφώσεις που τα χαρακτηρίζουν. Δεν υπάρχει όμως η πολυσημία των αντικειμένων και η μετουσίωση του σε κάτι άλλο και διαφορετικό όπως γίνεται κυρίως στα έργα του Dali. Από την άλλη και ο Picasso έχει τα αγαπημένα του σχεδόν φετιχιστικά σύμβολά που εμφανίζονται συχνά στους πίνακες του. Ένα από αυτά είναι και ο μινώταυρος. Η σημασία του στην εικονογραφία του Picasso, δεν είναι σαφής. Μπορεί να είναι το σύμβολο της Ισπανίας, της ωμής παράλογης βίας ή τέλος και ο ίδιος ο καλλιτέχνης.
Ο μινώταυρος εμφανίζεται και στο πιο σημαντικό σουρεαλιστικό έργο του Picasso, στη Γκουέρνικα. Η Γκουέρνικα κατασκευάστηκε το 1937 και ήταν εμπνευσμένο από τον Ισπανικό εμφύλιο. Ο Φράνκο και οι ισπανοί φασίστες ζήτησαν από τους γερμανούς να βομβαρδίσουν τη βασκική πόλη Γκουέρνικα. Η πόλη καταστράφηκε ολοσχερώς από τον βομβαρδισμό. Ο Picasso είχε συγκλονιστεί και δεν μπορούσε να πιστέψει ότι Ισπανοί είχαν ζητήσει από «ξένους» την εξόντωση ομοεθνών τους. Όλος ο πίνακας είναι ζωγραφισμένος με άσπρο μαύρο και γκρίζο και εκφράζει τον τρόμο και τον παραλογισμό που θα πρέπει να ένοιωσαν τα θύματα του βομβαρδισμού. Πολλές από τις φιγούρες που εμφανίζονται στη σύνθεση της Γκουέρνικας είχαν επινοηθεί και χρησιμοποιηθεί από τον Picasso και σε παλιότερους πίνακες.


Η τέχνη στην Αμερική-γεωμετρική αφαίρεση, εξπρεσιονιστική αφαίρεση και άλλες παραλλαγές της αφηρημένης τέχνης
Μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο το κέντρο των καλλιτεχνικών εξελίξεων μεταφέρθηκε στην Αμερική. Μέχρι τότε ο χώρος εκκίνησης των νέων κινημάτων στην τέχνη ήταν πάντοτε στα γεωγραφικά πλαίσια της Ευρώπης, παλιότερα στην Ιταλία και πιο πρόσφατα στη Γαλλία. Οι Αμερικάνοι καλλιτέχνες ως «οι Επαρχιώτες» της τέχνης ήταν ακόμα περισσότερο δεσμευμένοι από την παράδοση της Ακαδημαϊκής τέχνης. Θέλησαν η τέχνη τους να μιμείται την κλασσική αναγεννησιακή τέχνη. Εάν προσπαθούσαν να την ξεπεράσουν, επιθυμούσαν τα έργα τους να είναι ακόμα πιο ρεαλιστικά. Τα καινοτόμα κινήματα της ευρωπαϊκής τέχνης (κυβισμός, εξπρεσιονισμός κτλ) άργησαν πολύ να γίνουν γνωστά και ακόμα περισσότερα αποδεκτά από το αμερικάνικό κοινό και τους γηγενείς καλλιτέχνες.
Η επίδραση των νέων καλλιτεχνικών ρευμάτων της Ευρώπης άρχισε να γίνεται εμφανής μόνο μετά από το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Συγκεκριμένα το κρατικό ίδρυμα Federal Art Project άρχισε να αναθέτει σε πρωτοπόρους αλλά μέχρι τότε άγνωστους Αμερικάνους ζωγράφους την διεκπεραίωση μεγάλων δημόσιων έργων τέχνης. Αυτοί για να καλύψουν τις μεγάλες επιφάνειες βρήκαν την ευκαιρία να δημιουργήσουν μια αφηρημένη τέχνη που στηριζόταν στα γεωμετρικά κυρίως σχήματα και που εύλογα ήταν μεγάλης κλίμακας. Οι καλλιτέχνες αυτοί στήριξαν την τέχνη τους στον κυβισμό και στα έργα του Modrian. Μια άλλη ομάδα που έτεινε στην αφηρημένη τέχνη χωρίς όμως να έχει τα έντονα γεωμετρικά στοιχεία μπορούμε ότι είχε επηρεαστεί από τον αφηρημένο εξπρεσιονισμό και τον Kadinsky.
Ο πιο γνωστός από αυτούς ο Jackson Pollock (1912-1956) δημιούργησε την ιδέα της «ολιστικής ζωγραφικής» η οποία στηριζόταν σε ένα λαβύρινθο από τυχαίες πινελιές (το τυχαίο του σουρεαλισμού και του ντανταϊσμού έρχεται ξανά στην επιφάνεια εδώ), γραμμές και κηλίδες που εκτείνεται ως την άκρη του μουσαμά δίνοντας της εντύπωση ότι το έργο θα μπορούσε άνετα να συνεχίζεται αδιάσπαστο και έξω από το κάδρο του. Ο Pollock , επίσης, κατήργησε το τελευταίο απομεινάρι της παραδοσιακής ζωγραφικής, το καβαλέτο. Τοποθετούσε τα χρώματα κατευθείαν από το κουτί τους στο μουσαμά του χωρίς να τα διαλύει ή να τα αναμειγνύει.
Η αφηρημένη ζωγραφική σε διάφορες παραλλαγές της συνέχισε να κυριαρχεί στην Αμερική τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1970. Ακόμα και σήμερα όμως σε εκθέσεις σύγχρονης τέχνης υπάρχουν πολλά έργα αφηρημένα. Μέσα στο διάστημα αυτό από το 1940 περίπου ως και σήμερα έχουν εμφανιστεί ποικίλες παραλλαγές της αφηρημένης τέχνης.
Ο μινιμαλισμός (minimal= ελάχιστο) προσπάθησε να δημιουργήσει τέχνη με όσο το δυνατό λιγότερα στοιχεία. Άλλοτε καλύπτει ολόκληρη την επιφάνεια του πίνακα με ένα μόνο χρώμα. Άλλοτε στηρίζει το έργο τέχνης σε ένα μόνο γεωμετρικό σχήμα ή σε μια μόνη γραμμή.
Η οπτική τέχνη και αυτή αφηρημένη. Στην ουσία είναι δύσκολο να περιγραφεί. Χρησιμοποιεί έντονα χρώματα και συχνά γεωμετρικά σχήματα και γραμμές για να δημιουργήσει μια σειρά από οπτικά τρυκ. Στηρίζεται πάνω στο πως η ανθρώπινη όραση και εγκέφαλος αντιλαμβάνεται το βάθος και την «αναγλυφικότητα». Παράλληλα με την οπτική τέχνη, στη γλυπτική αναπτύχθηκε η «γλυπτική του φωτός». Επρόκειτο για κατασκευές που στηρίζονταν στο έγχρωμο φως και στη διαχείριση του μέσα σε ένα συγκεκριμένο χώρο.

1. 1960 -το νέο κίνημα της ποπ-αρτ
Το πιο πρόσφατο ριζοσπαστικό κίνημα στην τέχνη ονομάστηκε ποπ –αρτ (popular = δημοφιλής, λαϊκή). Η ποπ - αρτ μπορεί να θεωρείται Αμερικάνικό κίνημα αλλά στην ουσία στη Μ. Βρετανία υπήρχαν ήδη από τις αρχές του 50 κάποιοι καλλιτέχνες (Richard Hamilton 1922, David Hockney 1937κ.α.) που δημιουργούσαν έργα με αισθητική όμοια με αυτής της ποπ -αρτ. Οι καλλιτέχνες αυτοί συνέχιζαν με την τεχνική του νταντά δημιουργώντας έργα κυρίως από κολλάζ. Το έτοιμο υλικό τους το αντλούσαν από έντυπες διαφημίσεις. Το κίνημα της ποπ-αρτ, ωστόσο, κατέληξε να θεωρείται Αμερικάνικο γιατί οι Αμερικάνοι καλλιτέχνες αποδείχτηκαν πιο τολμηροί στους πειραματισμούς τους και έδωσαν τα πιο ενδεικτικά έργα του κινήματος.
Η ποπ-αρτ προέκυψε ως αντίδραση στην αφηρημένη τέχνη που είχε κυριαρχήσει στην Αμερική από το 1930 και μετά. Σε αντίθεση, με την αφηρημένη ζωγραφική οι καλλιτέχνες της ποπ-αρτ ήθελαν να δημιουργήσουν μια τέχνη ρεαλιστική, εμπνευσμένη από την καθημερινότητα τους. Το 1960 η Αμερικάνικη κοινωνία είχε πάρει τη σημερινή της περίπου μορφή. Η οικονομική άνθηση μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είχε δημιουργήσει μια καπιταλιστική κοινωνία, η οποία για να λειτουργήσει και να διατηρήσει το υψηλό οικονομικό της επίπεδο έπρεπε συνεχώς να παράγει και να καταναλώνει. Τα βιομηχανικά προϊόντα ήταν εύκολο να αποκτηθούν από όλους. Η διαφήμιση κυριαρχούσε στην τηλεόραση, στο σινεμά και στο δρόμο με τη μορφή μεγάλων αφισών. Το Hollywood βρισκόταν σε περίοδο άνθισης με ηθοποιούς –ινδάλματα όπως την Μονρόε και τον Τζέημς Ντην. Η 9η τέχνη, το κόμικ, είχε αρχίσει να γίνεται ιδιαίτερα δημοφιλής. Η καθημερινή λοιπόν, ζωή κατακλυζόταν από αυτού του είδους τις εικόνες. Όταν οι καλλιτέχνες της ποπ-αρτ θέλησαν ρεαλιστικά να απεικονίσουν την καθημερινή ζωή στράφηκαν για έμπνευση στις εικόνες του κόμικ, της διαφήμισης και του κινηματογράφου. Επρόκειτο για εικόνες μια χαμηλής λαϊκής τέχνης που διαχωριζόταν σαφώς από την τέχνη των μουσείων. Οι καλλιτέχνες όμως, της ποπ-αρτ ήταν επηρεασμένοι από τις απόψεις του νταντά για την τέχνη. Περιφρονούσαν την παραδοσιακή υψηλή τέχνη των μουσείων και ήθελαν να δημιουργήσουν μια αντί-τέχνη. Η αισθητική της διαφήμισης και των βιομηχανικών αντικειμένων εξυπηρετούσε το στόχο τους αυτό. Με αυτού του είδους την τέχνη κατόρθωσαν να καταθέσουν την κριτική τους για την κοινωνία που στηριζόταν στον καταναλωτισμό και στη διαφήμιση. Επιδίωκαν η αισθητική των έργων τους να είναι κιτς ώστε να μπορούν να περάσουν πιο εύκολα την ειρωνική τους διάθεση για την τέχνη αλλά και για την κοινωνία.
Οι πιο γνωστοί αμερικάνοι καλλιτέχνες της ποπ-αρτ ήταν ο Roy Lichtenstein (1923), ο οποίος χρησιμοποίησε κυρίως εικόνες που θυμίζουν κόμικ, o James Rosenquist (1933) με έργα επηρεασμένα κυρίως από τη διαφήμιση στα ταμπλό του δρόμου και τέλος ο γνωστότερος όλων Andy Warhol (1930-1987) που στήριξε τα έργα του στη διαφήμιση και τα κινηματογραφικά ινδάλματα.
Στη γλυπτική η ποπ-αρτ είχε τους ίδιους στόχους και τις ίδιες επιρροές. Η τεχνική που χρησιμοποίησε ονομάστηκε Assemblage (=συναρμολόγηση). Πρόκειται για τη συναρμολόγηση έτοιμων αντικειμένων που δεν ζωγραφίζονται, δεν σχεδιάζονται ούτε πλάθονται ή σμιλεύονται σε ακατέργαστο υλικό. Τα έτοιμα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται είναι προπαρασκευασμένα συνήθως βιομηχανικά αντικείμενα ή μέρη που αρχικά δεν προορίζονταν για έργα τέχνης.

The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe

After the big success of the trilogy of the Ring and the Harry Potter series it was only expectable that someone would remember the Chronicles of Narnia. The book series written by C.S. Lewis is an old children’s book which had its own funs. It describes the adventures of a party of children who travel to another dimension and get to know a different world, Narnia. In this world there are no humans, only animals that speak, and others creatures as centaurs, nymphs and fawns. The god and creator of this world is a lion called Aslan. In this episode the children are forced to fight an evil witch who put Narnia under a spell of eternal winter without Christmas. This episode is not the first episode of the chronicle but it is the first written by Lewis and probably the best of the series.
The script is quite faithful to the book well adjusted to the needs of a movie. Special effects are used extensively in order to bring to life all the mythical creatures and the world of Lewis. However this is a film for children as is the book. When you have surpassed the first twelve or thirteen years of your life the Narnia Chronicles can not carry you away anymore. You can still appreciate the complex imagination and the beauty of the world of Narnia. In the same way the film is mostly referred to children. It lacks the innovation in the aesthetics, the mastery of directing that would help lift you with the spirit of the fairy tale. As a matter a fact the colors and the images derive directly from a bbc series of Narnia done for tv. The scene of the final battle especially is a copy of the tv episode. More over the influence of the images that decorate the book pages is quite obvious. A good example of the imitation of these images is the entrance to the Queen’s palace.
When a book is translated into film, spectators aspect the film to respect its origins and to be faithful to the spirit of the original writer. On the other hand in order for the film to be a separate work of art has to move beyond the book, has to make its own aesthetic suggestions and add new elements to the myth. Andrew Adamson has failed to do this in his movie. In a way this is as disappointing as changing the book completely. Therefore The Lion, the Witch and the Wardrobe even though pleasant to watch remains a mediocre film without great aspirations.

Λούφα και Παραλλαγή: Σειρήνες στο Αιγαίο

Βλέποντας την προηγούμενη Λούφα και Παραλλαγή και το φετινό έργο προκύπτει το αυτονόητο ερώτημα τι έπαθε ο Περάκης όταν έκανε τη θητεία του και έχει τέτοια εμμονή με τον στρατό; Όταν έφτιαξε το πρώτο έργο θα πρέπει να ήταν χρονικά κοντά στη δική του θητεία, είκοσι όμως χρόνια μετά πως είναι δυνατόν να γνωρίζει πως είναι να υπηρετείς στα νησιά και στις βραχονησίδες; Το περίεργο είναι ότι η στρατιωτική θητεία πράγματι είναι κάπως όπως την παρουσιάζει ο Περάκης. Με καταγωγή από την Κω, όπου κάθε καλοκαίρι έβλεπα τους φαντάρους να εξασκούν το ευγενές άθλημα του καμακιού σε ανεξαρτήτως εθνικότητας γυναίκες και με πολλούς άνδρες φίλους που ήδη έχουν κάνει τη θητεία τους και μου έχουν διηγηθεί άπειρες φορές τα ίδια ξανά και ξανά ανέκδοτα από τη καθημερινή τους ζωή στο στρατό μπορώ να πω ότι ο στρατός στην Κω φαίνεται να λειτουργεί όπως παρουσιάζεται στο Λούφα και Παραλλαγή.
Ο Περάκης με το έργο αυτό κατορθώνει πετυχημένα να σατιρίσει το στρατό, την ελληνική πολιτεία, τους δημοσιογράφους και φυσικά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μέσα σε έναν παραλογισμό όπου κανείς δεν μπορεί να συνεννοηθεί με κανένα χάρη στο χαλασμένο ασύρματο και στα κινητά που άλλοτε δεν έχουν σήμα και άλλοτε δεν έχουν μπαταρία, ευδοκιμούν οι δημοσιογράφοι που ελπίζουν η ελληνοτουρκική διένεξη να οξυνθεί για να βγάλουν λαβράκι. Και ένα κοινό για όλους μας μυστικό ....κανείς δεν θέλει πόλεμο γιατί οι αναταραχές βλάπτουν το τουρισμό, το κατεξοχήν δικό μας έσοδο αλλά και της Τουρκίας πλέον.
Τα έργα, κινηματογραφικά και λογοτεχνικά, που κατορθώνουν να συνοψίσουν με επιτυχημένο τρόπο τους κοινούς τόπους μια εποχής και κοινωνίας γίνονται αυτόματα δημοφιλή. Αυτό συμβαίνει και στην προκείμένη περίπτωση. Τα αστεία του Περάκη είναι επιτυχημένα γιατί μας είναι ήδη οικέια.. Όσοι έχουν κάνει στρατό τα γνωρίζουν από πρώτο χέρι και μας τα έχουν διηγηθεί. Όσο για τα πολλά αστεία που προκύπτουν από την αβανταδόρικη φιγούρα του Κρητικού τριγυρίζουν στην Ελλάδα εδώ και χρόνια. Τα όπλα και το καλλιεργημένο χασίσι είναι δύο από τα μοντέρνα χαρακτηριστικά της Κρήτης. Ο Περάκης λοιπόν, παίρνει τα κοινωνικά και πολιτικά σχόλια της παρέας στο καφενείο και μας τα προσφέρει πιο ολοκληρωμένα και μεγαλύτερη αίσθηση του χιούμορ.
Η Λούφα και Παραλλαγή τελικά είναι μια έξυπνη σάτιρα με ερμηνείες που πραγματικά στηρίζουν το σενάριο και το κάνουν πιο απολαυστικό. Περνάς καλά όταν την βλέπεις και έχεις την αίσθηση ότι καλά πέρασαν και αυτοί που την έφτιαχναν. Η ταινία αυτή μοιάζει εφήμερη ταιριάζει στο εδώ και στο τώρα και στην ιστορία θα μείνει σαν μια καλή περιγραφή μια προσωρινής (;) κατάστασης. Σε 20 χρόνια άραγε θα αναγνωρίζουμε τα αστεία της και θα γελάμε ακόμα; Εάν η άμεση απάντηση σας είναι πως μάλλον όχι, σκεφτείτε το καλύτερα. Εξάλλου ακόμα και οι νεότερες γενιές στρατιωτών ταυτίζονται με τη Λούφα και Παραλλαγή της Χούντας. Φαίνεται πως μερικά πράγματα αλλάζουν με απελπιστικά αργούς ρυθμούς.

Sympathy for Lady Vengeance

After the Old Boy which became quite popular Chan-wook Park comes back with the third and last part of his trilogy on vengeance. The story is about a young girl who helps an English-teacher to abduct a small boy. When the teacher kills the boy the girl is forced through extortion to confess a crime that she didn’t’ commit and stay in prison for thirteen years. During that time she deeply regrets her actions, she helps all her fellow prisoners and plans a scheme of great revenge.
Lady Vengeance is actually a dark Ameli. An ingenious young girl helps or punishes her fellow prisoners in a way that conveys a sense of humor. The editing can be a little chaotic especially in the first part of the movie where extensive flash-backs narrate the incidents that bonded her with her cellmates. The violence of the film is quite real and brutal and there are images that a West-culture viewer is rarely accustomed to. On the other hand these images have an aesthetic form that makes them in a strange way beautiful.
The whole film is about taking law into your own hands. In the beginning of the film the heroes is accused of a terrible crime and can be really antipathetic to the audience. In the end though the spectators have come to like this girl who has committed a abduction when she was too young to know better and a murder in prison which is considered justifiable because of the morally monstrous character of the victim. In the same way the film makes sure to have completely disgust the audience of the English- teacher. He is presented as a man who systematically abuses and rapes his wife, a serial killer of young children, a real sadist. When the parents of the dead children mutilate him, torture him and finally kill him the audience is 100% with them. But is extreme violence and brutality really justified even when it is used against a human-monster? A beautifully made film with a moral question.

P.S.
Check the site of the movie as stylish as the film http://www.geum-ja.co.kr/

Για ΙΕΚ, μάθημα 12

1. Ρεύματα τέχνης –σε συνέχεια με τη λογική του κυβισμού : β) Κονστρουκτιβισμός (Ρωσία) γ) De Stijl (Ολλανδία), δ) Bauhaus
2. Μαγικός (φανταστικός) ρεαλισμός ( Henri Rousseau, Marc Chagall, Giorgio De Chirico)
3. Ντανταϊσμός: Marcel Duchamp


Β) Κονστρουκτιβισμός (Ρωσία)
Ο Κονστρουκτιβισμός στην ουσία αποτελεί τη φυσική συνέχεια των πειραματισμών του κυβισμού στη γλυπτική. Έχουμε ήδη πει ότι στη και στη γλυπτική ο κυβισμός στηρίχτηκε στη ανάλυση των μορφών σε γεωμετρικά σχήματα και στο διάλογο ανάμεσα στο υλικό και στον κενό. Φαίνεται, συνεπώς ότι τους κυβιστές – γλύπτες είχε αρχίσει να τους απασχολεί η έννοια του χώρου.
Μέχρι τότε η γλυπτική ήταν μια τέχνη που δημιουργούσε μορφές μέσα από μια διαδικασία αφαίρεσης υλικού από μια στερεή άμορφη μάζα, σμιλεύοντας το ξύλο ή το μάρμαρο ή αντίστροφα από μια διαδικασία μορφοποίησης μιας ρευστής άμορφης μάζας πλάθοντας δηλαδή πηλό ή κερί. Στη Ρωσία μακριά από την πλούσια γλυπτική παράδοση της Ευρώπης που ήταν αρκετά δεσμευτική για τους καλλιτέχνες δημιουργήθηκε η ιδέα ότι η γλυπτική μορφή θα μπορούσε αντί να πλάθεται να «κατασκευάζεται» (construct-κονστρουκτιβισμός), να συντίθεται από υλικά όπως το μέταλλο, το ξύλο, το γυαλί και το πλαστικό. Το κύριο ενδιαφέρον της κονστρουκτιβιστικής γλυπτικής δεν είναι η μορφή που παριστάνει (και για αυτό το λόγο σπάνια έχει κάποιο θέμα, αλλά είναι αφηρημένη) αλλά συνδιαλλαγή του γλυπτού με το χώρο.

Vladimir Tatlin (1895-1956)
Ο Tatlin είναι ο ιδρυτής και ο κατεξοχήν εκπρόσωπος του ρωσικού κονστρουκτιβισμού. Ο Tatlin επισκέφτηκε το Παρίσι και το ατελιέ του Picasso και επηρεάστηκε κυρίως από τα κυβιστικά γλυπτά του. Τα πρώτα αφηρημένα μικρά σε μέγεθος γλυπτά του δεν έχουν στερεή βάση αλλά κρέμονταν με συρματόσκοινα ώστε να εκφράσουν την αίσθηση της πτήσης. Επιπλέον, ο Tatlin πίστευε ότι η φύση των ίδιων των υλικών μπορεί να υποδείξει στον καλλιτέχνη τη φόρμα που πρέπει να πάρει. Το ξύλο δηλαδή όφειλε να χρησιμοποιηθεί σε επίπεδη επιφάνεια, το γυαλί σε κυρτή και το μέταλλο σε κύλινδρο ή κώνο. Μόνο με τον τρόπο αυτό με το σεβασμό δηλαδή στη φύση των υλικών έλεγε ο Tatlin ότι μπορούσε κάποιος να κατασκευάσει ένα έργο τέχνης με ουσιαστικό περιεχόμενο.

Γ) De Stijl (Ολλανδία)- Piet Mondrian (1872-1944)
Ο πρώτος παγκόσμιος Πόλεμος απέκλεισε τον Piet Mondrian στην πατρίδα του την Ολλανδία στην οποία είχε πάει για επίσκεψη. Μέχρι τότε ο Mondrian διέμενε μόνιμα στο Παρίσι και ήξερε καλά το νέο επαναστατικό κίνημα στην τέχνη, τον κυβισμό. Το 1917 τον προσέγγισε ο καλλιτέχνης Van Doesburg και τον έπεισε να εκδώσουν ένα περιοδικό για την τέχνη που ονομάστηκε De Stijl (= στυλ στα Ολλανδικά). Γύρω από αυτό το περιοδικό συγκεντρώθηκαν καλλιτέχνες που είχαν ιδέες για την τέχνη όμοιες με αυτές των ιδρυτών του (Mondrian, Van Doesburg). Η ομάδα αυτή και η τέχνη που παρήγαγε πήρε το όνομα της από το περιοδικό.
Το περιοδικό διακήρυττε « την απόλυτη απαξίωση της παράδοσης… την αποκάλυψη όλης της απάτης του λυρισμού και του συναισθηματισμού». Οι καλλιτέχνες έπρεπε να στραφούν στην αφαίρεση και στην απλοποίηση και να έχουν ως στόχο τη σαφήνεια, τη βεβαιότητα και την τάξη. Εν τέλει στόχος τους ήταν να χρησιμοποιούν στην τέχνη μόνο τις βασικές μορφές (κάθετες, οριζόντιες γραμμές, κύβους). Είναι προφανές πόσο κοντά είναι οι ιδέες αυτές στη φιλοσοφία του κυβισμού που αναζητούσε την τάξη μέσα από την εσωτερική δομή των αντικειμένων. Υποστήριζαν, επιπλέον ότι όλες οι τέχνες έπρεπε να ενωθούν κάτω από μια κοινή οπτική γωνία, κάτω από ένα ομοιόμορφο στυλ.
Οι ιδέες αυτές στα έργα πήραν τη μορφή πινάκων που αποτελούνταν από ευθείες γραμμές ορθογώνια ή κύβους και χρώματα που ήταν απλοποιημένα στα βασικά ( κόκκινο, κίτρινο, μπλε, άσπρο, μαύρο). Οι απλοποιήσεις αυτές για τους De Stijl είχαν ιδιαίτερο νόημα καθώς προσέδιδαν στα σχήματα και τα χρώματα που επέλεγαν συμβολισμούς από την άπω Ανατολή, και από τη σύγχρονη τους διδασκαλία του θεοσοφισμού.

δ) Bauhaus
Το τελευταίο κίνημα που επηρεάστηκε από τον κυβισμό και τη φιλοσοφία του ήταν η σχολή του Bauhaus που ιδρύθηκε στη Βαϊμάρη το 1919. Ήταν μια σχολή τεχνών που είχε ως διδακτικό προσωπικό μερικούς από τους πιο διάσημους ζωγράφους, και καλλιτέχνες γενικότερα της εποχής ( Kadinsky, Klee). Οι ιδέες για την τέχνη που προήγαγε προέρχονται κυρίως από τον Ρωσικό κονστρουκτιβισμό, τον Tatlin, και από την ομάδα του De Stijl. Από τον Tatlin πήραν την ιδέα ότι η φύση των υλικών μπορεί να υποδείξει στον καλλιτέχνη τη μορφή που πρέπει να πάρει το υλικό και από το De Stijl , το ιδανικό της απλοποίησης και το στόχο της ενοποίησης όλων τεχνών κάτω από μια κοινή οπτική γωνία. Στο Bauhaus οι τέχνες έπρεπε να έχουν μεγαλύτερη χρηστική αξία και λιγότερο διακοσμητική. Συχνά οι μαθητές κατασκεύαζαν αντικείμενα με τρόπο που αργότερα να μπορούσαν να παραχθούν μαζικά. Η τέχνη του ντιζαϊν με τη μορφή που τη γνωρίζουμε σήμερα γεννήθηκε μέσα στη σχολή του Bauhaus. Είχαν την άποψη ότι ένα αντικείμενο που έχει φτιαχτεί με στόχο να είναι πρακτικό θα είναι απαραίτητα και όμορφο δεν θα έχει ανάγκη επιπλέον διακόσμηση. Ένα από τα χαρακτηριστικά αντικείμενα που δημιουργήθηκαν εκεί και κυριαρχούν σήμερα στη ζωή μας είναι οι καρέκλες από μεταλλικούς σωλήνες.
Το 1933 οι Ναζί έκλεισαν το Bauhaus και διέκοψαν τις εργασίες του. Πολλοί από τους συνεργάτες του αναγκάστηκαν να διαφύγουν στις Η.Π.Α. Το 1937 το Bauhaus άνοιξε ξανά στο Σικάγο.

2. Μαγικός (φανταστικός) ρεαλισμός
Στην εισαγωγή των μαθημάτων μας υποστήριξα ότι στην ιστορία τέχνης δεν υπάρχει η έννοια της προόδου. Η τέχνη κάθε περιόδου προτείνει λύσεις σε διαφορετικά προβλήματα και σε ποικίλους στόχους. Όταν αυτό που επιθυμεί ο καλλιτέχνης να εκφράσει αλλάζει ταυτόχρονα διαφοροποιείται και η τέχνη που δημιουργεί. Στην ιστορία της τέχνης, επίσης, δεν υπάρχει μια γραμμική εξέλιξη κατά την οποία οι καλλιτέχνες της κάθε εποχής προχωρούν συνέχεια προς κάτι νέο και «καλύτερο» ή «σωστότερο». Αντίθετα, πολλές φορές οι καλλιτέχνες μια γενιάς ξαναγυρνούν στην τέχνη που αμέσως προηγούμενοι τους αμφισβήτησαν και ξεπέρασαν. Πολλές φορές επίσης, είδαμε ότι την ίδια χρονική περίοδο υπάρχουν δύο σχεδόν αντιθετικές προτάσεις για το πώς θα έπρεπε να είναι η τέχνη. Για παράδειγμα στην αναγεννησιακή Ιταλία υπήρχε η αντιπαράθεση ανάμεσα στο σχέδιο (Michelangelo) και το χρώμα (Tisiano).
Για την εποχή που μιλάμε στα τελευταία μαθήματα (τέλη 19ου αιώνα) υπάρχει μια ανάλογη αντίθεση. Ήδη στις αρχές του 19ου αιώνα οι ιμπρεσιονιστές αμφισβήτησαν αυτό που ως εκείνη τη στιγμή ήταν αποδεκτό ως ρεαλιστική απεικόνιση της φύσης. Είπαν ότι η Ακαδημαϊκή ζωγραφική που είχε ως στόχο η τέχνη να είναι παράθυρο στον κόσμο, ήταν ψευδής, γεμάτη τεχνητές συμβάσεις. Από κει και πέρα παρακολουθήσαμε μια πορεία στην τέχνη (μετά -ιμπρεσιονιστές, εξπρεσιονισμός, κυβισμός, φουτουρισμός, αφηρημένη τέχνη κ.τ.λ.) όπου τα έργα των καλλιτεχνών ήταν ολοένα και λιγότερο ρεαλιστικά. Αρχικά υπήρξε μια παραμόρφωση στην απεικόνιση της πραγματικότητας με διαφορετικούς κάθε φορά στόχους, και τέλος η πλήρη αποκοπή από την πραγματικότητα με τη δημιουργία των αφηρημένων έργων είτε αυτά προέκυψαν μέσα από την εξπρεσιονιστική παράδοση είτε μέσα από την κυβιστική.
Ενώ λοιπόν το γενικό κλίμα στην τέχνη είναι η απομάκρυνση από την ρεαλιστική απεικόνιση, υπάρχουν ορισμένοι καλλιτέχνες στα τέλη του 19ου αιώνα που γυρνάνε ακριβώς στο ρεαλισμό και στη λεπτομερή καταγραφή της πραγματικότητας. Ο ρεαλισμός αυτός ωστόσο δεν είναι καθαρός. Ο στόχος της ρεαλιστικής τέχνης του τέλους του 19ου αιώνα δεν συμμερίζεται τους στόχους της Αναγεννησιακής τέχνης, της δημιουργίας δηλαδή της ψευδαίσθησης της πραγματικότητας. Αντίθετα μέσα από την ρεαλιστική απεικόνιση οι καλλιτέχνες αυτοί προσπάθησαν να δημιουργήσουν μια αίσθηση υπερφυσικού και φανταστικού. Άλλοτε η περίεργη προοπτική άλλοτε το ίδιο το θέμα ή ακόμα και ο φωτισμός στους πίνακες αυτούς δημιουργούν στον θεατή την αίσθηση ότι βρίσκεται σε ένα εξωπραγματικό τοπίο.
Οι επιδράσεις της τέχνης αυτής ξεκινούν από τον 18ο αιώνα από τα μυστικιστικά οράματα του William Blake και τους μακάβριους εφιάλτες του Francisco Goya. Πράγματι τον 18ο αιώνα στην Ευρώπη, κυρίως στη βόρεια, είχε δημιουργηθεί ένα ολόκληρο φανταστικό κίνημα όπου σε συνθήκες ρεαλιστικές και με αληθοφανείς εσωτερικούς νόμους πρόβαλαν μαγικά, φανταστικά στιγμιότυπα. Το κίνημα αυτό ιδιαίτερα διαδεδομένο στην τότε λογοτεχνία (Hoffmann, Edgar Allan Poe κτλ.) ονομάστηκε φανταστικός, μαγικός ρεαλισμός (σήμερα στο ίδιο πνεύμα είναι γραμμένα τα βιβλία της Ιζαμπέλ Αλιέντε και του Μαρκέζε). Επειδή, λοιπόν, τα έργα των ζωγράφων που θα συζητήσουμε παρακάτω μέσα από τον ρεαλισμό κατόρθωναν να δημιουργήσουν μαγική ατμόσφαιρα ομαδοποιήθηκαν κάτω από το όνομα του μαγικού ρεαλισμού.
Πρέπει να τονιστεί ότι η επιστροφή στον ρεαλισμό δε σημαίνει ότι οι καλλιτέχνες αυτοί πίστευαν στη φιλοσοφία που αντιπροσώπευε η Ακαδημαϊκή, Αναγεννησιακή τέχνη. Δεν συμμερίζονταν απαραίτητα δηλαδή την άποψη ότι η πραγματικότητα είναι αντικειμενική, κοινή για όλους. Οι ζωγράφοι αυτοί χρησιμοποίησαν τον ρεαλισμό με άλλο στόχο και του έδωσαν διαφορετικό νόημα. Μέσω της λεπτομερής περιγραφής της φύσης ήθελαν να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες ώστε ο θεατής να πειστεί για κάτι εξωπραγματικό. Μέσω του ρεαλισμού δημιούργησαν και απεικόνισαν μια πραγματικότητα προσωπική, εσωτερική και εν τέλει μαγική.

Henri Rousseau (1844-1910)
O Rousseau ήταν ερασιτέχνης ζωγράφος. Δε σπούδασε ποτέ ζωγραφική και τέχνες. Εργαζόταν ως τελωνιακός και μόνο προς το τέλος της ζωής του εγκατέλειψε τη δουλειά του και άρχισε να ζωγραφίζει πιο συστηματικά. Το γεγονός ακριβώς ότι δε σπούδασε την τέχνη του ίσως να ήταν αυτό που τον έσπρωξε στον ρεαλισμό. Έξω από τις καλλιτεχνικές εξελίξεις και τις φιλοσοφίες των άλλων ζωγράφων διάλεξε την πιο απλό και αυτονόητο τρόπο για να εκφραστεί. Στην αρχή τα έργα του εξαιτίας αυτής της αφέλειας που παρουσιάζουν έγιναν στόχος κοροϊδευτικών σχολίων. Γρήγορα όμως η απλότητα των έργων του θύμισε στους καλλιτέχνες την απλότητα και την εκφραστικότητα των πρωτόγονων έργων (αφρικάνικες μάσκες και αγαλματίδια) που τόσο θαύμαζαν με αποτέλεσμα να δεχτούν τον Rousseau στον κύκλο τους. Ο Picasso, συγκεκριμένα όταν βρήκε τυχαία σε ένα παλαιοπωλείο ένα από τα πρώτα έργα του Rousseau το οποίο αγόρασε πάμφθηνα έκανε ένα πάρτι προς τιμή του ζωγράφου καλώντας όλους τους γνωστούς καλλιτέχνες που βρίσκονταν τότε στο Παρίσι.
Ο Rousseau κατόρθωνε μέσα από την κοπιαστική αντιγραφή λεπτομερειών της φύσης και μια σωστή προοπτική να δημιουργεί πίνακες με μαγική ατμόσφαιρα. Η αίσθηση του εξωπραγματικού πηγάζει από τον περίεργο φωτισμό όπου συχνά οι μορφές φαίνονται να ακτινοβολούν από μέσα, ως αυτόφωτες και από τον παράδοξο συνδυασμό διαφορετικών αντικειμένων. Για παράδειγμα σε ένα πίνακα του μια γυναίκα κοιμάται πάνω σε έναν βικτοριανό καναπέ μέσα σε μια οργιαστική ζούγκλα.

Giorgio De Chirico (1888-1978)
Μέσα περίπου στο ίδιο πνεύμα κινούνται και τα έργα του De Chirico. Ο De Chirico γεννήθηκε στην Αθήνα από Ιταλούς γονείς. Γρήγορα η οικογένεια του μετακόμισε στη Γερμανία. Στο έργο του είναι εμφανείς οι επιδράσεις και από τις τρεις χώρες. Στους πίνακες του εικονογραφούνται κτίρια κλασσικής αρχιτεκτονικής και γλυπτά κλασσικά ή αναγεννησιακά, τα οποία έβλεπε στην Ελλάδα και την Ιταλία. Ο De Chirico επηρεάστηκε πολύ από τους γερμανούς φιλόσοφους Schopenhauer και Nitshe. Για το λόγο αυτό, πίστευε ότι η ζωγραφική ήταν μια συμβολική μορφή όρασης όπου μπορούσε να εξερευνήσει τη μεταφυσική ή συμβολική διάσταση οικείων αντικειμένων. Την εποχή αυτή στην Ευρώπη κερδίζουν έδαφος διάφορες μυστικιστικές, ψευδο-φιλοσοφικές φιλοσοφίες. Ο Freud, επίσης, έχει αρχίσει να αναπτύσσει την θεωρία της ψυχανάλυσης και της ερμηνείας των ονείρων. Στους πίνακες του De Chirico συχνά συναντάμε τα σύμβολα του Freud.
O De Chirico για πετύχει το αίσθημα του υπερφυσικού και φανταστικού στους ρεαλιστικούς πίνακες του συχνά συνδυάζει αταίριαστα μεταξύ τους αντικείμενα. Για παράδειγμα, η κλασσική γλυπτική και ένα αναγεννησιακό γλυπτό συνδυάζεται με ένα τρένο. Άλλοτε πάλι επιλέγει να απεικονίσει οικεία αντικείμενα από παράδοξη οπτική γωνία ή με περίεργη προοπτική. Μερικές φορές στους πίνακες του ενώνει δύο διαφορετικές προοπτικές. Ένα από τα αγαπημένα θέματα του, εκτός από τα αγάλματα και την κλασσική αρχιτεκτονική που έχουμε αναφέρει, είναι οι ξύλινες κούκλες και τα ανδρείκελα. Συχνά με αυτές τις κούκλες αντικαθιστά στους πίνακες του την ανθρώπινη παρουσία. Γενικά, τα έργα του εκφράζουν ένα αίσθημα μοναξιάς, αγωνίας, και τρόμου. Ο θεατής διακατέχεται από απροσδιόριστο αίσθημα ότι κάτι δεν πάει καλά.
Ο De Chirico μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο επέστρεψε σε μια τέχνη καθαρά Αναγεννησιακή, χωρίς όμως ποτέ να απορρίψει τα προηγούμενα επιτεύγματα του. Ήταν αυτός που επηρέασε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο τους σουρεαλιστές καλλιτέχνες.

3. 1916-1923: Ντανταϊσμός
Το κίνημα του Ντανταϊσμού ξεκίνησε το 1916 από τη Ζυρίχη. Η Ελβετία παρέμεινε ουδέτερη κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και εκεί κατέφυγαν καλλιτέχνες διαφόρων εθνικοτήτων. Οι καλλιτέχνες αυτοί ένιωθαν οργή ενάντια στην πλούσια αστική τάξη την οποία θεωρούσαν υπεύθυνη για τον πόλεμο. Στράφηκαν λοιπόν ενάντια σε όλες τις αξίες που αναγνώριζε η τάξη αυτή. Σε όλους τους καλλιτεχνικούς τομείς ( ζωγραφική, γλυπτική, μουσική, ποίηση κ.τ.λ.) προσπάθησαν να χλευάσουν και να ανατρέψουν τους παραδοσιακούς κανόνες που συντελούσαν στην επίτευξη της αρμονίας και της ομορφιάς στην τέχνη. Απάγγελναν ποιήματα με λέξεις χωρίς νόημα, έπαιζαν μουσική κάτω από τον θόρυβο μηχανών και γενικά προσπάθησαν να κάνουν ότι μπορούσαν για να ακυρώσουν με κάθε τρόπο το νόημα της κάθε τέχνης. Στη ζωγραφική κυρίως οι πειραματισμοί αυτοί κατέληξαν τελικά να έχουν κάποιο νόημα και να αφήσουν κάποια κληρονομιά στην τέχνη και να μην είναι μόνο μια προσπάθεια άρνησης και χλευασμού.
Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για το πώς προέκυψε το όνομα Νταντά. Ο ποιητής φιλόσοφος Hugo Ball ίδρυσε στη Ζυρίχη το Cabaret Voltaire όπου συγκεντρώθηκαν όλοι αυτοί οι καλλιτέχνες. Εκεί διοργάνωναν διάφορα νούμερα, καλλιτεχνικά happening αλλά και απλά συγκεντρώνονταν για να συζητήσουν και να ανταλλάξουν ιδέες. Οι συχνές συμφωνίες στα ρουμανικά μπορεί να οδήγησαν στην υιοθέτηση του ονόματος νταντά. Στα γαλλικά νταντά σημαίνει χόμπι. Στα γερμανικά είναι το ξύλινο κουνιστό αλογάκι των παιδιών. Καλλιτέχνες που συμμετείχαν στο κίνημα δεν συμφωνούν για το τι τελικά σημαίνει το όνομα αυτό. Πίστευαν όμως ότι το αστείο άκουσμα της λέξης αυτής ταίριαζε με την ειρωνική και χλευαστική διάθεση του κινήματος.
Οι ζωγράφοι –ντανταϊστές άρχισαν να αναζητούν μια νέα οπτική και ένα νέο περιεχόμενο για την τέχνη τους, η οποία να θέτει σε κριτική επανεξέταση όλες τις παραδόσεις, τις προϋποθέσεις, τους κανόνες, τη λογική ακόμα και τις έννοιες της τάξης, της ενότητας και του ωραίου που είχαν καθορίσει τη δημιουργία των έργων τέχνης μέχρι τότε. Πίστευα ότι η λογική και ο ορθολογισμός πάνω στον οποίο στηριζόταν ο δυτικός πολιτισμός είχαν οδηγήσει στη συμφορά του Παγκόσμιου Πολέμου. Κατά την άποψη τους ο μόνος δρόμος για τη σωτηρία ήταν μέσω της πολιτικής αναρχίας, των φυσικών συναισθημάτων, του αυθορμητισμού και του παραλόγου. Σύμφωνα με αυτές τις ιδέες προσπάθησαν να στηρίξουν την τέχνη τους στα συναισθήματα, στην παρόρμηση, στο τυχαίο και το συμπτωματικό. Δεν προσχεδίαζαν τα έργα τους ώστε να πετύχουν την αίσθηση της τάξης και της αρμονίας που σέβονταν παλιότερα οι ακαδημαϊκοί ζωγράφοι.
Οι μορφές που πήρε τελικά η τέχνη του ντανταϊσμού είναι ποικίλες ανάλογα με τον καλλιτέχνη και το τόπο. Ο ντανταϊσμός διαδόθηκε γρήγορα σε διάφορες χώρες (Ελβετία- Jean Arp, Αμερική- Marcel Duchamp- Francis Picabia, Γαλλία –Max Ernst, Γερμανία-Kurt Schwitters) και σε κάθε μία από αυτές είχε διαφορετικά χαρακτηριστικά. Αυτό που τελικά ένωνε τους ντανταϊστές ήταν η ειρωνική τους διάθεση για την παραδοσιακή τέχνη και τις αξίες της. Περιφρονούσαν τη λεγόμενη Υψηλή Τέχνη και τα υλικά που χρησιμοποιούσε. Εκείνοι υιοθέτησαν για την τέχνη τους υλικά που έβρισκαν, ως ένα βαθμό τυχαία, έτοιμα γύρω τους στηριζόμενοι στη μέθοδο του κολλάζ. Αρνήθηκαν να φτιάξουν πράγματα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν όμορφα και αρμονικά, τμήμα της ως τότε παράδοσης. Μέσα από τα έργα τους έδειξαν την απαισιοδοξία τους και την έλλειψη πίστης στη λογική.

Marcel Duchamp (1887-1968)
Ο Marcel Duchamp ήταν ο καλλιτέχνης του Νταντά που έγινε μύθος για την σύγχρονη τέχνη. Αν και τα πρώτα του έργα κινούνταν μέσα στην παράδοση του φουτουρισμού ο Marcel Duchamp γρήγορα ανακάλυψε ότι η αισιοδοξία, τα πιστεύω και τα ενδιαφέροντα των φουτουριστών δεν του ταίριαζαν. Μέσα στο κίνημα του Νταντά μπόρεσε να εκφράσει καλύτερα την περιφρόνηση του για την Υψηλή τέχνη και τις παραδοσιακές αξίες της ομορφιάς και της αρμονίας. Μπορεί να γοητευόταν από τις μηχανές αλλά δεν πίστευε ότι οι μηχανές θα έδιναν δύναμη στο ανθρώπινο γένος και ότι θα του πρόσφεραν λύσεις. Αντίθετα διαισθανόταν ότι οι μηχανές θα οδηγήσουν σε αδιέξοδο και καταστροφή. Πάνω από όλα όμως συμμεριζόταν την απαισιοδοξία των ντανταϊστών και την έλλειψη εμπιστοσύνης στη λογική.
Μετά τους πίνακες της φουτουριστικής φάσης ο Marcel Duchamp είχε αρχίσει ήδη να απογοητεύεται από τις τέχνες και να εγκαταλείπει το πεδίο της επαγγελματικής ζωγραφικής. Τα πιο γνωστά του έργα είναι στην ουσία κατασκευές και όχι πίνακες. Στην καριέρα του υπήρξαν στην ουσία τρεις επινοήσεις σταθμοί όχι μόνο για τον ίδιο και την καλλιτεχνική του πορεία αλλά και για ολόκληρη την ιστορία τέχνης.
Με μία μόνο κίνηση δημιούργησε δύο νέους όρους στη μοντέρνα γλυπτική. Πήρε ένα τροχό ποδηλάτου και τον τοποθέτησε πάνω σε ένα σκαμπό φτιάχνοντας έτσι το πρώτο κινούμενο γλυπτό. Επειδή και το σκαμπό και ο τροχός ήταν αντικείμενα ήδη έτοιμα που υπήρχαν στην καθημερινή ζωή το γλυπτό αυτό στην ουσία ήταν ένα ready-made (ήδη-φτιαγμένο). Ο Duchamp ήθελε να δημιουργήσει μία αντί- τέχνη που να μην υπακούει σε κανένα είδους αισθητικό κανόνα. Επέλεγε λοιπόν έτοιμα καθημερινά αντικείμενα χωρίς κανένα αισθητικό κριτήριο, σχεδόν τυχαία και τα ονόμαζε έργα τέχνης. Στόχος του ήταν να δημιουργήσει μια οπτική αδιαφορία, μια ολοκληρωτική έλλειψη καλού ή κακού γούστου.
Για τον Duchamp που είχε απορρίψει κάθε αισθητική αξία αυτό που καθόριζε ένα έργο τέχνης ως τέχνη δεν ήταν η αισθητική του ούτε η μοναδικότητα του (τα ready-made ήταν βιομηχανικά κατασκευασμένα αντικείμενα άρα κάθε άλλο από μοναδικά) αλλά η σύλληψη του έργου, η διανοητική ιδέα που κρυβόταν πίσω από αυτό. Τον συνάρπαζαν τα διανοητικά παιχνίδια και οι μαθηματικοί κανόνες. Οι μηχανές τον γοήτευαν αλλά ταυτόχρονα τον τρόμαζαν. Έβλεπε σε αυτές μια στείρα απάνθρωπη μηχανιστική λογική που ο ίδιος τη συνέδεε με τον έρωτα και τον θάνατο. Για τον Duchamp, ο οποίος είχε εμμονή με τα ερωτικά θέματα, ο έρωτας και η σύγχρονη γυναίκα ήταν κάτι το επικίνδυνο και το θανατηφόρο. Μέσα σε αυτή τη λογική ο Duchamp κατασκεύασε το γνωστότερο του έργο Το Μεγάλο Γυαλί ή Η Νύφη ξεγυμνώνεται από τους εργένηδες. Το έργο αυτό το δούλευε από το 1917 ως 1923. Έχει χυθεί πολύ μελάνι για την ερμηνεία του μεγάλου γυαλιού, καθώς ο Duchamp το κατασκεύασε ως ένα περίπλοκο διανοητικό αίνιγμα με ποικίλες και σύνθετες αναφορές.
Στο τέλος της καριέρας του και της ζωής του κρυφά κατασκεύασε το άλλο μεγάλο έργο του, το οποίο στη ουσία είναι ένα περιβάλλον. Το έργο αυτό ονομάζεται Given (δοσμένο(-ή;)). Είναι μια παλιά ξύλινη πόρτα με μια μεγάλη κλειδαρότρυπα. Ο θεατής αμέσως αισθάνεται την ανάγκη να βάλει το μάτι του στην κλειδαρότρυπα. Έρχεται αντιμέτωπος με ένα ξαπλωμένο γυναικείο γυμνό που κρατά μια λάμπα πετρελαίου. Βρίσκεται ξαπλωμένο σε ένα ονειρικό τοπίο με πλούσια βλάστηση και ένα καταρράχτη. Το πρόσωπο της γυναίκας δεν φαίνεται από την κλειδαρότρυπα. Όσο και να προσπαθήσει ο θεατής δεν μπορεί να δει περισσότερες λεπτομέρειες. Το έργο αυτό είναι το τελευταίο σχόλιο του Duchamp πάνω στη μορφή που έχει πάρει ο έρωτας στο σύγχρονο πολιτισμό. Χάρη στην κυριαρχία της ερωτικής εικόνας στην καθημερινή μας ζωή ο έρωτας στη σύγχρονη κοινωνία στηρίζεται στην ηδονοβλεψία.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Επισκεφτειτε το ακολουθο site για να δειτε τις κατασκευες του Duchamp να λειτουργούν!http://www.understandingduchamp.com/